الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
87
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
نكتهها : 1 - مؤمن آل فرعون كه بود ؟ از آيات قرآن همين قدر استفاده مىشود كه او مردى بود از فرعونيان كه به موسى ايمان آورده بود اما ايمان خود را مكتوم مىداشت ، در دل به موسى عشق مىورزيد و خود را موظف به دفاع از او مىديد . او مردى بود هوشيار و دقيق و وقت شناس و از نظر منطق بسيار نيرومند و قوى كه در لحظات حساس به يارى موسى شتافت ، و چنان كه در دنباله اين آيات خواهد آمد او را از يك توطئه خطرناك قتل رهايى بخشيد . اما در روايات اسلامى و سخنان مفسران توصيفات بيشترى در باره او آمده است . از جمله اينكه بعضى گفتهاند : او پسر عمو يا پسر خاله فرعون بود ، و تعبير به « آل فرعون » را نيز شاهد بر اين معنى دانستهاند زيرا تعبير به آل معمولا در مورد خويشاوندان به كار مىرود هر چند در مورد دوستان و اطرافيان نيز گفته مىشود . بعضى ديگر او را يكى از پيامبران خدا بنام « حزبيل » يا « حزقيل » مىدانند ( 1 ) . بعضى روايت كردهاند كه او خازن ( سرپرست خزائن و گنجينههاى ) فرعون بوده است ( 2 ) . از ابن عباس نقل شده كه در ميان فرعونيان تنها سه كس به موسى ايمان
--> ( 1 ) اين معنى در روايتى از پيغمبر گرامى اسلام نقل شده است ( امالى صدوق طبق نقل تفسير نور الثقلين جلد 4 صفحه 519 ) اما با توجه به اينكه حزقيل از پيامبران بنى اسرائيل است اين احتمال بعيد به نظر مىرسد و روايت فوق نيز از نظر سند ضعيف است مگر اينكه حزقيل معروف بنى اسرائيل نباشد بلكه شخص ديگرى بوده به اين نام . ( 2 ) اين معنى در تفسير على بن ابراهيم نيز آمده است ( نور الثقلين جلد 4 صفحه 518 ) .